Siraze.net || Kitaplik || Cuma ya da Pasifik Arafı / Michel TOURNIER

CUMA ya da Pasifik Arafı / Michel TOURNIER / Ayrıntı Yayınları

Okumak için büyük bir merakla elinize aldığınız bir romanın kurgusunun, ilk gençlik yıllarında okuduğunuz başka bir romanın kurgusuyla hemen hemen aynı olduğunu gördüğünüzde nasıl bir tepki verirsiniz bilemiyorum. Ama ben oldukça şaşırdım. Gerçi kitabı alırken beni çeken birşeyler olduğunu hissetmiştim, ancak bunun tam olarak ne olduğunu tanımlıyamamıştım. Çünkü kitapçıda bulunan yüzlerce kitap arasında "CUMA ya da Pasifik Arafı", bana gülümsemişti. Evet, evet gülümsemişti. Sanki ‘beni oku pişman olmayacaksın’ der gibiydi.

Gerçekten de hiç yanılmamışım. İlk sayfasından itibaren bana tatlı sürprizler sunan bu kitap, Daniel DEFOE’nın, ROBİNSON’nundaki miti alt üst eden, heyecan verici doğa/düşünce sentezini oluşturan farklı bir mitoloji sundu bana. Zaman zaman bir solukta okuduğum, zaman zaman da satır aralarında uzun soluklu düşünce yolculuklarına çıktığım bu kitap, modern felsefe ve antropolojinin kuramlarından yararlanarak insan doğasına ilişkin DEFOE’ninkilerden oldukça farklı çıkarsamalarla yüklü ve aynı karakterlere aynı kurgu içerisinde farklı roller yüklenerek nasıl farklı çıkarsamalar yapılabileceğini göstermesi açısından ilginçti.

Gerçek olmak için bütün varlığıyla çabalayan bir olası.....

Şule Metin BAKIR

Çeviren: Melis ECE - 1997


Kitabın İncileri	Sayfa

İnsanın bir kargaşa ya da bir ayaklanma sırasında, kalabalığın kendisini sıkıştırarak taşıdığı sürece ayakta kalabilen, kalabalık dağılır dağılmaz aradan kayarak yere düşen şu yaralılara benzediğini biliyordu.	32

Yalnızca geçmişin dikkate değer bir varlığı ve önemi vardı. Bugün, yalnızca geçmişin ürünü anıların kaynağı olarak değerliydi. Yaşamanın sadece bu değerli geçmiş birikimini artırmak açısından önemi vardı.	33

Sonsuzluk, bize hayatımızı daha derin bir biçimde, daha dikkatlice, daha akıllıca ve şimdiki zamanın itiş kakışında yapılması imkansız bir şekilde, daha nefsine düşkün olarak ele almak için verilmişti.	33

Her insanın yaşamında ölümcül bir iniş vardır.	42

Burada yalnızca hayatta kalmaya çalışmanın sözkonusu olmadığını biliyorum. Hayatta kalmaya çalışmak ölmektir. Sabırla ve bıkmadan kurmak, örgütlemek, düzenlemek gerek.	42

Durumum, beni erdeme artı, kötülüğe ise eksi koymaya ve erdemi cesaret, güç ve kendimi olumlama, şeyler üzerinde egemenlik olarak; kötülüğü ise dünya nimetlerine sırt çevirme, kendimi bırakma, kadere boyun eğme, kısaca çamur olarak adlandırmaya zorluyor.	42

Görmediğim her şey, benim için mutlak bir bilinmeyen.	45

Yalnızlığım yalnızca nesnelerin anlaşılırlıklarına saldırmakla kalmıyor, onları var olma temellerine kadar kemiriyor.	45

Her türlü üretim bir yaratmadır ve dolayısıyla iyidir. Her türlü tüketim bir yıkımdır ve dolayısıyla kötüdür.	50

Para, dokunduğu her şeyi, ona hem mantıklı ölçülebilir, hem de evrensel bir boyut getirerek kutsallaştırıyor. Çünkü, ne de olsa paraya dönüştürülen mal, potansiyel olarak bütün insanlar için ulaşılabilir hale geliyor.	51

Zamanım mekanik, nesnel, çürütülemez, dakik, kontrol edilebilir bir tik-tak sesi ile sezdiriliyor.	55

Ruhun, ancak içeriyi dışarıdan ayıran deri perdesinin ötesinde kayda değer bir içeriği olduğunu ve ben noktasının çevresindeki daha geniş çemberlere eklemlenebildiği ölçüde sonsuz derecede zenginleşebildiğini düşünüyorum.	57

Benim için renk, yalnızca bir sertlik ya da yumuşaklık vaadi, şekil ise yalnızca ellerimin arasındaki bir esneklik ya da katılığın habercisidir.	66

Yalnızlık sert bir şarap.	68

Rakibinin topraklarında savaşan bir hayvanın sırtı her zaman yere gelir.	71

Yüzümüz, vücudumuzun benzerlerimizin varlığının hiç durmadan yeniden şekil verdiği, ısıttığı ve canlandırdığı parçasıdır.	73

Özne, küçük düşmüş bir nesnedir.	80

Nesne ile özne bir arada var olamazlar, çünkü ikisi de önce gerçek hayatın içine sokulmuş, sonra da ıskartaya ayrılmış olan aynı şeylerdir.	81

Başkasının varlığı, insanoğlu için temel bir öge olmasına rağmen, yeri doldurulamaz değil.	93

Uyuyan kişinin başına gelebilecekler arasında uyanmak, kuşkusuz en az beklediği ve en az hazırlıklı olduğu şeydir.	103

Bütün bu küçük dünya, büyüğünün, yani gerçek dünyanın kapılarını zorlar. Ve o kapının anahtarını elinde tutan başkasıdır.	104

Cinsiyetleri birbirine doğru çeken içgüdünün, bir ölüm içgüdüsü olduğu doğrudur.	106

Zamanı harcama, o hayatın dikildiği kumaştır.	112

Yoksulluk bir adamı bütün erdemlerden yoksun kılar: Boş bir torbanın dik durması güçtür.	112

Alçaklar erdemin faydalarını bilselerdi, alçaklık yoluyla erdemli olurlardı.	113

Bir dişi domuzu öldüren onun soyunu bininci kuşağa dek yok etmiş olur. Beş şilinlik parayı harcayan sterlin yığınlarını katletmiş olur. 113 Tanrı sınırsız gücü olan, her şeyi bilen sonsuz derecede iyi, sevecen ve adil bir efendidir.	120

Öfke eyleme iter ama her zaman yanlış eyleme.	135

Yalnız bir kişiyle yaşamak zorunda kalındığında, rahatsız olmaktan daha tehlikeli bir şey yoktur. Bu birbirlerine çok bağlı çiftleri bile parçalayan bir dinamittir.	170

Albatros akbabadan, mavi de kırmızıdan iyidir.	173

Hayatımda en fazla değişen şey, zamanın akışı, hızı ve yönü oldu	176

... kendimde ilksel hale dönüşmüş olarak, el yordamıyla, kurtuluşu doğanın temel güçleri ile ruhani birliktelikte arıyorum.	182

Bir metafor ormanında el yordamıyla kendimi arıyorum.	186

... tarih bize, büyük zaferlerin, üstesinden gelinmiş yenilgilerden çıktığını öğretir ve hangi seyis olursa olsun bilir ki yarışı önde götüren, her zaman varış noktasında bir baş farkla geçilir.	193

Su ile yağın karışmadan birbirine eklenebilecekleri gibi zeka ile aptallığın birbirlerini hiçbir şekilde etkilemeksizin, aynı başta bulunabileceklerini fark ediyordu.	197


MİCHEL TOURNIER (1924 - ?)

Fransız romancı, öykücü ve denemeci. 1924 yılında Paris’te doğdu. Edebiyat dünyasının yaşayan en saygın ve yaratıcı yazarlarından olan Michel TOURNIER ilk romanı CUMA ya da Pasifik Arafı’nı; 1967 yılında 43 yaşında yayımladı. TOURNIER bu ilk romanıyla Fransız Akademisi’nin “Roman Büyük Ödülünü” ,KIZIL AĞAÇLAR (1967) adlı ikinci romanıyla da “Goncourt Ödülünü” kazanmış ve 1972 yılında Goncourt Akademisi Üyeliği’ne seçilmiştir.Yazarın üçüncü romanı METEORLAR ise 1975 yılında yayımlanmıştır. Michel TOURNIER’ın; ayrıntılı ve felsefi spekülasyonlara dayanan bir yazım tarzı var. Meslekten felsefeci olmasının, yazılarında bu tarzın kendiliğinden oluşmasını sağladığını düşünüyorum. Yazarın romanlarında mekanlar gerçekçi olmasına rağmen, gelişen olayların mitler, efsaneler ve simgelerle örülerek, gerçekçi mekanlara uyarlandığını görmekteyiz. Metinlerde sık sık cinsel sapkınlıklara, rahatsız edici takıntılara ve grotesk temalara yer verilir, hatta entelektüel bir kışkırtıcılık da vardır. Bence, TOURNIER’ın romanlarında ağırlıklı olarak, modern birey diye anılan günümüz insanına açıktan açığa bir saldırı da sözkunusudur. Ancak bu saldırılar ağdalı bir dilde değil, oldukça incelikli bir dille, başka bir hayatın dilinden yapılmaktadır. TOURNIER bu dili kendisi “rüzgar dili” diye tanımlamaktadır. TOURNIER’ın romanlarında dikkat çeken diğer bir husus ise; ana ya da yan karakterlerden birinin çocuk olmasıdır. Çocuk karakteri çerçevesinde masumiyet ve masumiyetin yitirilmesi de yazarın en çok işlediği temalardandır. Diğer Eserleri: ÇALI HOROZU (1978) VEDA YEMEĞİ ( ) BALTHAZAR (1980) GİLLES İLE JEANNE (1983) ALTIN DAMLA (1986)